Urazy okołoporodowe ośrodkowego układu nerwowego w materiale Kliniki Chirurgii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Birth injuries of central nervous system treated in Pediatric Surgery Department of Medical University in Białystok
Ewa Matuszczak, Wojciech Dębek, Marzanna Oksiuta, Ewa Dzienis-Koronkiewicz, Bożena Michalska, Leszek Drapało, Mieczysław Kaczmarek
Klinika Chirurgii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Neurol Dziec 2011; 20, 39: 55-59
STRESZCZENIE
Wstęp. Urazem okołoporodowym określamy nieprawidłowy stan noworodka będący wynikiem porodu. Najczęściej mamy do czynienia z obrażeniami skóry, układu kostno-stawowego, nerwowo-mięśniowego i urazami poszczególnych narządów. Cel pracy: przedstawienie przypadków i metod leczenia urazów okołoporodowych u noworodków leczonych w Klinice Chirurgii Dziecięcej UMwB. Materiał i metody. Wykonano retrospektywną analizę dokumentacji medycznej noworodków hospitalizowanych w Klinice Chirurgii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w latach 2004–2009 z powodu urazów spowodowanych porodem. Wyniki. Najczęstszą przyczyną hospitalizacji było krwawienie dokomorowe u 66% (n=22) dzieci przyjętych po urazie okołoporodowym, stwierdzone u noworodków urodzonych przedwcześnie. U 77% tych dzieci (n=17) obserwowano rozwój wodogłowia. W leczeniu stosowano drenaż komorowy zewnętrzny, następnie po uzyskaniu normalizacji wyników badania ogólnego płynu mózgowo-rdzeniowego – zastawkę komorowo-otrzewnową. U 15% (n=5) pacjentów przyjętych w okresie okołoporodowym stwierdzono krwiaki przymózgowe. Trójka dzieci wymagała kraniotomii. U 12% (n=4) dzieci przyjętych po urazie okołoporodowym – donoszonych noworodków o dużej masie urodzeniowej, urodzonych drogami natury – stwierdzono krwiaki podokostnowe, u dwojga dzieci krwiaki podczepcowe, w tym w jednym przypadku obustronne. W tej grupie badania obrazowe nie wykazały wewnątrzczaszkowych zmian pourazowych, natomiast dwoje dzieci demonstrowało objawy porażenia splotu barkowego II stopnia typu Erba. Dzieci te leczono zachowawczo. Wnioski. Noworodki z urazami ośrodkowego układu nerwowego powinny być leczone w ośrodkach o najwyższym stopniu referencyjności, które dysponują odpowiednim zapleczem diagnostycznym (TK, NMR, USG) oraz noworodkowym Oddziałem Intensywnej Opieki Medycznej, w których przez całą dobę znajdować się będą pod opieką specjalistów – chirurga dziecięcego, neurochirurga, neonatologa i anestezjologa dziecięcego.
Słowa kluczowe: uraz okołoporodowy, noworodek, uraz centralnego układu nerwowego, krwiak wewnątrzczaszkowy, krwawienie dokomorowe, wodogłowie pokrwotoczne
ABSTRACT
Introduction. Birth injury is a physical injury sustained by infant due to delivery, usually resulting in skin abrasions, trauma of bone-joint or neuromuscular system and of other internal organs. Aim: presentation of cases of newborns’ injuries due to the birth and methods of treatment in Pediatric Surgery Department of Medical University in Białystok. Material and methods. Authors retrospectively analyzed medical records of newborns treated because of birth injury in Pediatric Surgery Department of Medical University in Bialystok between 2004 and 2009. Results. The most common diagnose was intraventricular hemorrhage in 66% (n=22) cases. In 77% (n=17) of children hydrocephalus was observed and they needed external ventricular drainage and shunt procedure. 15% (n=5) patients were admitted because of intracranial bleeding. Three children needed surgical treatment. 12% (n=4) of full term vaginally born, high weight newborns had cephalhaematoma, 2 had bleeding under epicranial aponeurosis. Two of them had brachial plexus paralysis –Erb’s Palsy. All of them were treated conservatively. Conclusion. Newborns with birth trauma of central nervous system should be treated in highly specialized pediatric surgery centers by the team of specialists such as pediatric surgeons, neurosurgeons, neonatologists and anesthesiologists, offering diagnositc with CT, MRI, USG in 24-hour neonatal intensive care units.
Key words: newborn injuries, birth injuries, central nervous system injuries, intracranial hematoma, intraventricular hemorhhage, hydrocephalus
PIŚMIENNICTWO
[1]
Łagodna A, Kobus G, Bachórzewska-Gajewska H: Wpływ cukrzycy
ciążowej na rozwój płodu i noworodka. Endo Otył Zab Przem Mat
2008;4:168-173.
[2]
Topolska J, Kinalski M, Zarzycka B: Makrosomia u dzieci matek chorych
na cukrzycę. Lek Rodz 2001;6:39-42.
[3]
Chilarski A: Szczególne okoliczności niektórych urazów okołoporodowych.
Rocznik Dziec Chir Uraz 2005;9:48-53.
[4]
Benedetti T.J.: Editorial: Birth injury and method of delivery. N Eng J
Med. 1999;23:1758-1760.
[5]
Pressler J.L.: Classification of major newborn birth injuries. J Perinat
Neonatal Nurs. 2008;22:60-67.
[6]
Towner D., Castro M.A., Eby-Wilekn E. et al.: Effect of mode of delivery
in nulliparous women on neonatal intracranial injury. N Engl J Med.
1999;34:1709-1714.
[7]
Styrke J., Stalnacke B.M., Sojka B. et al.: Traumatic brain injuries in
a well-defined population: epidemiological aspects and severity. J
Neurotrauma 2007;9:1425-1436.
[8]
Papile L.A., Burstein J., Burstein R. et al.: Incidence and evolution of
subependymal and intraventricular hemorrhage: a study of infants with
birth weights less than 1,500gm. J Pediatr 1978;4:529-534.
[9]
Kay S.: Brachial palsies from obstetric procedures. Lancet 1999;354:614-
616.